ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ : ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ – *ΓΥΜΝΟΣ, ΙΟΥΛΙΟ ΜΗΝΑ* // ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΔΑΣ ΤΗΣ *ΑΥΓΗΣ* ΠΥΡΓΟΥ ΚΑΛΛΙΟΠΗΣ Ι. ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ

Το ποίημα της Κυριακής
Γυμνός, Ιούλιο μήνα

Γράφει η Καλλιόπη Ι. Δημητροπούλου
Φιλόλογος, ποιήτρια, συγγραφέας
Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ

Ο Οδυσσέας Ελύτης (1911–1996) υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές και βραβεύτηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1979. Το πραγματικό του όνομα ήταν Οδυσσέας Αλεπουδέλης και καταγόταν από τη Λέσβο, αν και γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης.
Το έργο του ταυτίστηκε βαθιά με την ελληνική ταυτότητα, το αιγαιοπελαγίτικο φως, τη θάλασσα και την αθωότητα. Μέσα από την ποίησή του, κατάφερε να μετατρέψει το ελληνικό τοπίο σε ένα παγκόσμιο σύμβολο πνευματικής καθαρότητας και ηθικής δικαιοσύνης.
Ο Ελύτης συνδύασε τον σουρεαλισμό με την ελληνική παράδοση, αφήνοντας μια ανεκτίμητη κληρονομιά που συνεχίζει να διαμορφώνει τη συλλογική μας συνείδηση.
Γυμνός, Ιούλιο μήνα
Γυμνός, Ιούλιο μήνα, το καταμεσήμερο.
Σ’ ένα στενό κρεβάτι
ανάμεσα σε δυο σεντόνια χοντρά,
ντρίλινα,
με το μάγουλο πάνω στο μπράτσο μου,
που το γλείφω και γεύομαι την αρμύρα του.
Κοιτάζω τον ασβέστη αντικρύ στον τοίχο
της μικρής μου κάμαρας.
Λίγο πιο ψηλά το ταβάνι με τα δοκάρια.
Πιο χαμηλά η κασέλα
όπου έχω αποθέσει όλα μου τα υπάρχοντα:
δυο παντελόνια,
τέσσερα πουκάμισα, κάτι ασπρόρουχα.
Δίπλα, η καρέκλα με την πελώρια ψάθα.
Χάμου, στ’ άσπρα και μαύρα πλακάκια,
τα δυο μου σάνταλα.
Έχω στο πλάι μου κι ένα βιβλίο.
Γεννήθηκα για να ‘χω τόσα.
Δε μου λέει τίποτα να παραδοξολογώ.
Από το ελάχιστο φτάνεις πιο σύντομα οπουδήποτε.
Μόνο πού ‘ναι πιο δύσκολο.
Κι από το κορίτσι που αγαπάς επίσης φτάνεις,
Αλλά θέλεις να ξέρεις να τ’ αγγίξεις
οπόταν η φύση σού υπακούει.
Κι από τη φύση- άλλα θέλει να ξέρεις
να της αφαιρέσεις την αγκίδα της.
(Ο. Ελύτης, Ο μικρός ναυτίλος, Ίκαρος)
ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ
Το απόσπασμα από τον «Μικρό Ναυτίλο» του Οδυσσέα Ελύτη υμνεί τον ποιητικό μινιμαλισμό και την αισθητηριακή βίωση του ελληνικού καλοκαιριού. Μέσα από λιτές εικόνες, ο ποιητής προτάσσει την απλότητα και την εναρμόνιση με τη φύση ως πηγές πνευματικής καθαρότητας και ευτυχίας.
Ο Ελύτης αντιπαραθέτει την υλική λιτότητα στον πλούτο των αισθήσεων, δίνοντας έμφαση στην αρμύρα, το λευκό φως και το ελάχιστο, ενώ παράλληλα αναδεικνύει την ανάγκη για βαθιά κατανόηση του έρωτα και της φύσης. Το ποίημα λειτουργεί ως ένα φιλοσοφικό αξίωμα για τη ζωή, μετατρέποντας την καθημερινότητα σε μια ιερή στιγμή.