Το ποίημα της Κυριακής “Γυναίκες” *** Για την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας *** Γράφει η Καλλιόπη Ι. Δημητροπούλου, Φιλόλογος – ποιήτρια – συγγραφέας
Το ποίημα της Κυριακής
“Γυναίκες”

Γράφει η Καλλιόπη Ι. Δημητροπούλου
Φιλόλογος, ποιήτρια, συγγραφέας
Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας
Για το 2026, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, φέρει το θέμα «Δικαιώματα Δικαιοσύνη Δράση. Για ΟΛΕΣ τις γυναίκες και τα κορίτσια».
Η φετινή θεματική ζητά δράση και κινητοποίηση, με σκοπό την άρση των εμποδίων στην ίση δικαιοσύνη, όπως μεροληπτικοί νόμοι, αδύναμες νομικές προστασίες και κοινωνικοί κανόνες που διαβρώνουν τα δικαιώματα των γυναικών και των κοριτσιών.
Ας προβληματιστούμε με τις πτυχές της ποιητικής σπουδής του Τάσου Λειβαδίτη για τη Γυναίκα:
Γυναίκες, Τάσος Λειβαδίτης
Φτωχές γυναίκες,
μοδίστρες, δακτυλογράφοι, ασπρορουχούδες,
τίμιες ή σπιτωμένες, ακόμα κι άλλες
εκείνες του σκοινιού και του παλουκιού,
γυναίκες του ανέμου, της βροχής, του κουρνιαχτού,
νιώσαμε το φόβο που κρύβεται καμιά φορά
πίσω από την αγνότητα,
πίσω απ’ την υπακοή.
Μα πιο πολύ νιώσαμε την αδυναμία που
κρύβεται πίσω απ’ την κακία.
Συχνά μας άφησαν εκείνοι που αγαπούσαμε
πολλές, πάνω στη τρέλα τους, τους ρίξανε βιτριόλι,
οι πιο πολλές βέβαια κλάψαμε, χτυπηθήκαμε,
μα φροντίσαμε σύντομα να βρούμε έναν άλλον,
γιατί τα χρόνια περνάνε…
Αν μας έβλεπε κανείς το βράδυ, όταν μένουμε μονάχες
και βγάζουμε τις φουρκέτες, τις ζαρτιέρες, και κρεμάμε
στην κρεμάστρα το πανωφόρι κι αυτήν τη βαμμένη μάσκα
που μας φόρεσαν, εδώ και αιώνες τώρα, οι άντρες
για να τους αρέσουμε –
αν μας έβλεπαν, θα τρόμαζαν μπροστά σε τούτο
το γυμνό, κουρασμένο πρόσωπο.
Αχ, γυναίκες έρημες,
κανείς δεν έμαθε ποτέ πόση αγωνία κρύβεται πίσω απ’
τη λαγνεία, ή την υστεροβουλία μας.
Και πάντα γυρεύαμε το καλύτερο….
Συχνά καταφύγαμε και στις χαρτορίχτρες,
τρέχουμε στα μέντιουμ να μάθουμε- τι να μάθουμε;
Διαβάζουμε καθημερινά το ωροσκόπιο στις εφημερίδες,
πηγαίνουμε σε διάφορους ύποπτους αστρολόγους…
λοιπόν πού πάμε; Από πού ερχόμαστε; Τι ψάχνουμε
παλεύοντας αιώνια με τα έξω και τα μέσα μας στοιχεία;
Ερχόμαστε απ’ το φόβο και το φόνο, απ’ το αίμα και
την επανάληψη. Ερχόμαστε απ’ την παλαιολιθική αρπαγή-
Τέλος, ύστερα από πολλά, παντρευόμαστε,
κάνουμε κάμποσες εκτρώσεις, αρκετά παιδιά,
ύστερα έρχεται η κλιμακτήριος, οι μικρονευρασθένειες,
κι ύστερα τίποτα. Όλα καταλαγιάζουν μέσα μας.
Κι επιθυμίες κι αναμνήσεις- αχ περνάει
γρήγορα η ζωή, ούτε το καταλαβαίνεις.
Τα παιδιά ζούνε σ’ ένα δικό τους κόσμο, δε μας ξέρουν
παρά μονάχα σα μητέρες, δεν μπόρεσαν να μας δουν
ποτέ λίγο κι εμάς σαν ανθρώπους-
με τις μικρότητες ή τις παραφορές τους.
Έτσι ζήσαμε. Αγνοημένες και μονάχες μέσα
στο εσωτερικό μας πάθος,
αγνοημένες κι έρημες μέσα στην ιερότητα
της μητρότητάς μας…
(Τάσος Λειβαδίτης, Ποίηση, τ. 1, Κέδρος)
ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ
Το ποίημα αποτελεί μια διεισδυτική σπουδή πάνω στη γυναικεία ύπαρξη, ιδωμένη μέσα από το πρίσμα της υπαρξιακής μοναξιάς και της κοινωνικής καρτερικότητας. Ένας ύμνος στη συναισθηματική αντοχή.
Ο Λειβαδίτης δεν βλέπει τη γυναίκα ως θύμα, αλλά ως μια τραγική ηρωίδα που με τη σιωπή και τη φροντίδα της κρατάει το νήμα της ζωής όρθιο, ακόμα και όταν όλα γύρω καταρρέουν.
Για τον Λειβαδίτη, οι γυναίκες είναι οι «αφανείς ηρωίδες» της ανθρωπότητας. Είναι εκείνες που κρατούν το νήμα της ζωής όταν όλα γύρω καταρρέουν, μετατρέποντας την ταπείνωση σε μια κρυφή, εσωτερική νίκη. Οι γυναίκες του Λειβαδίτη κουβαλούν μια «αρχαία λύπη», η οποία όμως δεν τις λυγίζει αλλά αντίθετα, μετατρέπεται σε μια ήσυχη και αξιοπρεπή δύναμη. Μέσα από το σώμα τους ο Λειβαδίτης διαβλέπει όλο τον πόνο του κόσμου, μετατρέποντάς τες σε σύμβολα μιας πανανθρώπινης μοίρας. Η γυναίκα είναι εκείνη που «διορθώνει» τον κόσμο με την παρουσία της. Είναι η παρηγοριά του κόσμου και το τελευταίο οχυρό ανθρωπιάς μέσα στην αγριότητα της ζωής.
