ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ : ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΙΗΤΗ ΤΙΤΟ ΠΑΤΡΙΚΙΟ ΓΡΑΦΕΙ Η ΕΚΛΕΚΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΔΑ ΤΗΣ *ΑΥΓΗΣ* ΠΥΡΓΟΥ ΚΑΛΛΙΟΠΗ Ι. ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ

Το ποίημα της Κυριακής
«ΑΛΛΟ ΕΝΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ»

Γράφει η Καλλιόπη Ι. Δημητροπούλου
Φιλόλογος. Ποιήτρια, συγγραφέας
O ΠΟΙΗΤΗΣ ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ
Ο Τίτος Πατρίκιος,(21 Μαΐου 1928) είναι ποιητής, πεζογράφος, επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Πατρών και του Ιονίου Πανεπιστημίου και μεταφραστής της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς. Θεωρείται –κατά γενική ομολογία– ο πιο σημαντικός εν ζωή Έλληνας ποιητής, αγαπητός και πολυδιαβασμένος από όλες τις ηλικίες, με πλούσιο έργο, πνεύμα διαυγέστατο και λόγο ουσιώδη.
Το 1994 τιμήθηκε με το Ειδικό Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας.
Ο Τίτος Πατρίκιος δεν χρειάζεται συστάσεις, είναι ζώσα ιστορία ποίησης και μνήμης ανάμεσά μας. Αποτελεί εξέχουσα μορφή της νεοελληνικής γραμματείας και είναι ένας από τους σημαντικότερους εν ζωή ποιητές της Πρώτης Μεταπολεμικής Γενιάς, με βραβεύσεις, τιμητικές διακρίσεις και λογοτεχνική παρουσία σε Ελλάδα και εξωτερικό.
«Εμφανίζεται στα γράμματα το 1954, σε ηλικία 26 ετών, με την πρώτη ποιητική συλλογή του με τίτλο Χωματόδρομος και έκτοτε το πλούσιο λογοτεχνικό έργο του εκτείνεται σε όλο το συγγραφικό φάσμα: στην ποίηση, στην πεζογραφία, στις μεταφράσεις. Το έργο του έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και έχει τιμηθεί τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, επιβεβαιώνοντας τη διεθνή απήχηση της γραφής του.
Στη λογοτεχνική του πορεία παραμένει σταθερός στις αρχές και τις αξίες που τον διέπουν ως άνθρωπο. Ο ίδιος αναφέρει πως Κι αν ήτανε να ζήσω απ’ την αρχή πάλι τον ίδιο δρόμο ξανά θ’ ακολουθούσα και στο ποίημά του Στάσεις γράφει: Από τη στάση μου προς τη ζωή βγαίνουν τα ποιήματά μου Μόλις υπάρξουν τα ποιήματά μου μια στάση μού επιβάλλουν αντίκρυ στη ζωή Η ποίησή του δεν είναι αποκομμένη από την κοινωνία – με αμεσότητα και καθαρότητα, με λόγο καθημερινό, και μακριά από υπερβολές και λυρικές εξάρσεις, καταφέρνει να μετατρέπει τα προσωπικά του βιώματα και την ιστορική, πολιτική και κοινωνική μνήμη του 20ού αιώνα σε έργο διαχρονικό που αγγίζει τον αναγνώστη με ειλικρίνεια και βάθος.
Στα έργα του κυριαρχούν θέματα όπως η μνήμη, ο χρόνος, η πολιτική συνείδηση, η φιλία, ο έρωτας, η ήττα, αλλά και η ανάγκη διατήρησης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και ελευθερίας.
Σήμερα, στα 98 του χρόνια, ο Τίτος Πατρίκιος παραμένει μια σπάνια μορφή πνευματικού ανθρώπου: οξύνους, διαυγής, δραστήριος και ανοιχτός στον διάλογο. Σε μια εποχή γρήγορης πληροφορίας και εύκολης λήθης η φωνή του εξακολουθεί να έχει βαρύτητα και οι στίχοι του εξακολουθούν να συνομιλούν με τις νεότερες γενιές.» (εφημ. Καθημερινή)
ΑΛΛΟ ΕΝΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ
Για σκέψου να μην πρόφταινα
κι αυτό το Καλοκαίρι
να δω το φως ξανά εκτυφλωτικό
να νιώσω την αφή του ήλιου
στο κορμί μου
να οσμιστώ δροσερές
και χαλασμένες μυρωδιές
να γευτώ γλυκόξινες
και πιπεράτες γεύσεις
ν’ ακούω τα τζιτζίκια
ως τα κατάβαθα της νύχτας
να καταλαβαίνω τους δικούς μου
που αγαπώ
να μην αδημονώ μ’ αυτούς
που με στηρίζουν
να σκέφτομαι κι εκείνους
που θέλησα να ξεχάσω
να βρίσκω φίλους
που έρχονται από μακριά
ν’ αφήνω κι άλλες ζωές
να μπαίνουν στη δική μου
να κολυμπάω σε θάλασσες ζεστές
ν’ αντικρύζω φρέσκα σώματα γυμνά
ν’ αναπολήσω έρωτες
να ονειρευτώ καινούργιους
ν’ αντιληφθώ τα πράγματα
που αλλάζουν.
Έτσι καθώς το πρόφτασα
αυτό το Καλοκαίρι
λέω να ελπίζω
για προσεχή Χριστούγεννα
για κάποια επόμενη Πρωτοχρονιά
άσε να δούμε και για παραπέρα.
ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ
Το ποίημα «Άλλο ένα Καλοκαίρι» είναι μια ήρεμη αλλά βαθιά στοχαστική καταγραφή της ευγνωμοσύνης για την ίδια τη συνέχιση της ζωής.
Ο ποιητής ξεκινά με μια υποθετική σκέψη: «Για σκέψου να μην πρόφταινα κι αυτό το Καλοκαίρι». Το καλοκαίρι γίνεται σύμβολο της ζωής, της παρουσίας και της δυνατότητας να βιώνει κανείς τον κόσμο με όλες του τις αισθήσεις.
Στη συνέχεια απαριθμεί όσα θα στερούνταν:
το εκτυφλωτικό φως, τη ζεστασιά του ήλιου, τις μυρωδιές, ευχάριστες και δυσάρεστες, τις γεύσεις, τους ήχους των τζιτζικιών, τους αγαπημένους ανθρώπους,
τις φιλίες, τις νέες γνωριμίες, τη θάλασσα, τον έρωτα, τη μνήμη και το όνειρο.
Ακόμη και την εμπειρία της αλλαγής.
Η απαρίθμηση καταδεικνύει πως η ζωή αποτελείται από μικρές και μεγάλες εμπειρίες, όλες εξίσου πολύτιμες. Ο ποιητής δεν εξιδανικεύει την πραγματικότητα αλλά αναφέρει ακόμη και τις «χαλασμένες μυρωδιές», γιατί και αυτές ανήκουν στην πληρότητα της ζωής.
Στην τελευταία στροφή έρχεται η ανατροπή. Αφού «πρόφτασε» ακόμη ένα καλοκαίρι, δεν κάνει μεγαλεπήβολα σχέδια. Περιορίζεται σε μια ταπεινή ελπίδα:
«λέω να ελπίζω
για προσεχή Χριστούγεννα
για κάποια επόμενη Πρωτοχρονιά
άσε να δούμε και για παραπέρα.»
Η στάση αυτή αποπνέει σοφία και επίγνωση της ανθρώπινης θνητότητας. Ο ποιητής γνωρίζει ότι το μέλλον δεν είναι δεδομένο· γι’ αυτό αρκείται να ελπίζει για το επόμενο βήμα, αφήνοντας το «παραπέρα» ανοιχτό.
Τη θεματολογία του απασχολούν η αξία της ζωής, η φθορά και η επίγνωση του χρόνου, η ευγνωμοσύνη για τις καθημερινές εμπειρίες, οι ανθρώπινες σχέσεις,
η ελπίδα χωρίς αυταπάτες.
Το ύφος είναι απλό, σαν να συνομιλεί, χωρίς περίτεχνες εικόνες. Αυτή η λιτότητα κάνει το ποίημα ιδιαίτερα συγκινητικό, γιατί η δύναμή του δεν βρίσκεται στη ρητορεία αλλά στην αλήθεια της εμπειρίας.
Το τελευταίο «άσε να δούμε και για παραπέρα» δεν εκφράζει ούτε φόβο ούτε βεβαιότητα, αλλά μια ώριμη συμφιλίωση με το γεγονός ότι η ζωή συνεχίζεται μόνο μία μέρα, μία εποχή, ένα καλοκαίρι τη φορά.