Το ποίημα της Εβδομάδας με την «Αυτοβιογραφία» του Γιάννη Κοντού *** Γράφει η Καλλιόπη Ι. Δημητροπούλου, Φιλόλογος – ποιήτρια – συγγραφέας
Το ποίημα της Εβδομάδας
με την «Αυτοβιογραφία» του Γιάννη Κοντού
Γράφει η Καλλιόπη Ι. Δημητροπούλου
Φιλόλογος, ποιήτρια, συγγραφέας
Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΝΤΟΣ
Ο Γιάννης Κοντός (Αίγιο, 1943-Αθήνα, 2015), ήταν Έλληνας συγγραφέας, ραδιοφωνικός παραγωγός και μεταφραστής. Σπούδασε Οικονομικά και από το 1971 έως το 1976 διατηρούσε βιβλιοπωλείο με τον Θανάση Νιάρχο. Δημιούργησε την πρώτη του ποιητική συλλογή στα 1965 και συνέγραψε το πρώτο του βιβλίο το 1970. Το 1973 κέρδισε χορηγία του Ιδρύματος Φορντ. Επί σειρά ετών ήταν συνεργάτης ραδιοφώνου καθώς και των εκδόσεων “Κέδρος”. Είχε κατά διαστήματα συνεργαστεί με περιοδικά της Ελλάδας και του εξωτερικού καθώς και με την εφημερίδα “Το Βήμα της Κυριακής”. Είχε γράψει κείμενα για σύγχρονους Έλληνες ζωγράφους. Τον Απρίλιο του 1992 εκδόθηκε μια επιλογή ποιημάτων του με τίτλο “Όταν πάνω από την πόλη ακούγεται ένα τύμπανο”, σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων, εικονογραφημένη από τον ζωγράφο Δημήτρη Μυταρά. Το ενδέκατο βιβλίο του, “Πρόκες στα σύννεφα” είναι μια ανθολόγηση όλων των ποιητικών του βιβλίων, που έκανε ο ζωγράφος Γιάννης Ψυχοπαίδης και την συμπλήρωσε με 20 χαρακτικά. Το 1998 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης για την ποιητική συλλογή “Ο αθλητής του τίποτα”. Το 2009 τιμήθηκε με το Βραβείο του Ιδρύματος Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του ποιητικού του έργου.
Το 1980 ο συνθέτης Νίκος Καλλίτσης κυκλοφόρησε το δίσκο «Απόπειρα» με μελοποιημένα ποιήματά του και ερμηνεύτρια την Αφροδίτη Μάνου. Συνεργάσθηκε με Έλληνες ζωγράφους, όπως τον Δημήτρη Μυταρά, τον Αλέκο φασιανό, τον Φαίδωνα Πατρικαλάκη κ.α. που του εικονογράφησαν εξώφυλλα ποιητικών του συλλογών καθώς και τα παιδικά του βιβλία. Δίδαξε και θεατρική τέχνη.
Ας γνωρίσουμε το ποίημα:
ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ
Ψηλόλιγνος με γκρίζους κροτάφους, κρατά τρομπέτα.
Την ακουμπά στο γόνατο όπως κάθεται σε καρέκλα.
Μουσική ποιεί. Έχει ένα σημάδι, μια ξερή χαράδρα
στο φρύδι, που φτάνει μέχρι το μάτι. Είναι από κεραυνό,
όταν παιδί βρέθηκε σε καταιγίδα.
Ο σκύλος είναι στα πόδια του και τον κοιτά στα μάτια.
Χωρίς ιδιαίτερη αιτία αφαιρείται ή πετά.
Τι φως που έχει αυτή η νύχτα.
Μπορεί να είναι το κεράκι του, μπορεί τα μάτια
και οι φωνές που τον περιμένουν.
Κομμάτια ουρανό βρίσκει στα ντουλάπια.
Όλο ταξιδεύει στα πέρατα του κόσμου ψάχνοντας
σε χάρτες χαμένους θησαυρούς. Όμως ουσιαστικά
είναι άνθρωπος σε γραφείο. Όπως λέμε άνθρωπος
χαμένος στο δάσος. Το κουβάρι των ημερών του
ξετυλίγεται κατακόκκινο, ασχέτως εάν οι άλλοι
το βλέπουν γκρίζο. Είναι βουτηγμένος στα χρώματα
χωρίς ελπίδα.
Η περιφορά της σελήνης αλλάζει συνέχεια γωνιά
ακτινογραφώντας τα χέρια και τη φαντασία του.
ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ
Ο Γιάννης Κοντός μας χαρίζει ένα πυκνό, μεστό ποίημα με έντονη εικονοποιία και υπόγεια μελαγχολία.
Το ποίημα σκιαγραφεί μια αυτοβιογραφική μορφή που κινείται ανάμεσα στο πραγματικό και το φαντασιακό. Ο άντρας με την τρομπέτα συμβολίζει τον καλλιτέχνη. Τον άνθρωπο της μουσικής και της φαντασίας, που σημαδεμένος από ένα τραύμα της παιδικής ηλικίας (κεραυνός), λειτουργεί ως μόνιμο χνάρι μοίρας ή ευαισθησίας. Η αναφορά στην παρουσία του σκύλου δηλώνει πιστότητα, σιωπηλή συντροφιά αλλά και γείωση στην πραγματικότητα.
Η διάθεση αιωρείται μεταξύ αφαίρεσης και φυγής («αφαιρείται ή πετά»), ενώ το φως της νύχτας υποδηλώνει μια εσωτερική ελπίδα ή και προσμονή. Τα «κομμάτια ουρανού» και οι «χαμένοι θησαυροί» στους χάρτες εκφράζουν την ανάγκη υπέρβασης της καθημερινότητας. Παρ’ όλα αυτά, η αποκάλυψη ότι «ουσιαστικά είναι άνθρωπος σε γραφείο» υπογραμμίζει τη διάσταση ανάμεσα στο όνειρο και στη ρουτίνα.
Το κόκκινο κουβάρι των ημερών, που οι άλλοι βλέπουν γκρίζο, δηλώνει έναν έντονο εσωτερικό βίο.
Η τελευταία εικόνα της σελήνης που «ακτινογραφεί» τα χέρια και τη φαντασία του ενισχύει την ιδέα μιας αδιάκοπης αυτοεξέτασης γιατί η ζωή του ποιητικού υποκειμένου φωτίζεται ξανά και ξανά, χωρίς λύτρωση, αλλά με συνεχή δημιουργική ένταση.