Το ποίημα της Κυριακής με το «ΡΙΖΑ ΜΟΥ ΚΑΙ ΡΙΖΙΚΟ» *** Γράφει η Καλλιόπη Ι. Δημητροπούλου, Φιλόλογος – ποιήτρια – συγγραφέας

Το ποίημα της Κυριακής
με το «ΡΙΖΑ ΜΟΥ ΚΑΙ ΡΙΖΙΚΟ»

Γράφει η Καλλιόπη Ι. Δημητροπούλου
Φιλόλογος, ποιήτρια, συγγραφέας
Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΣ ΦΩΤΕΙΝΗ ΑΖΑΜΟΠΟΥΛΟΥ
Η Φωτεινή Αζαμοπούλου γεννήθηκε στο Σαμικό Ολυμπίας. Ήρθε στην Αθήνα δεκαεννιά ετών και εργάστηκε σε μεγάλη ελληνική ιδιωτική εταιρία. Η ποίηση, η λογοτεχνία γενικότερα, είναι για αυτήν ένα δεύτερο σπίτι, μια εξοχική κατοικία όπου υπέροχα καταφεύγει εκεί. Είναι μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών και της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών. Από τις εκδόσεις Βεργίνα κυκλοφορούν: Στην ψυχή μου το άγγιγμά σου (Μυθιστόρημα), Ταχυδρόμος δίχως γράμμα (Θέατρο) Τα μυστικά των ευ (Ποίηση), Ένα ελάχιστο φως (Διηγήματα), Πορφυρό μενεξελί(Ποίηση). Από τις εκδόσεις ΕΞΗ κυκλοφορεί το μυθιστόρημα: Μια στιγμή αρκεί.
Ας δούμε ένα εξαιρετικό ποίημά της
ΡΙΖΑ ΜΟΥ ΚΑΙ ΡΙΖΙΚΟ
Του χάρτη είμαι κουκκίδα
μία πνοή της έρημος.
Της Λήμνου αμμοθίνη κι άγγιξα στη Σαχάρα
στη μακρινή Ατακάμα
εμβέλεια μου η γη.
Με ξάγναντο στην κάψα της
ρίζα αναζητώ.
Σκλάβο, μύριες φορές μ’ αντάμωσα
στα σπίτια επιφανών.
Στην αλισίβα έπλενα τα σκουτιά τους
το αίμα μου ξέπλενε ανομίες.
Ιέρεια με συναπάντησα στους Δελφούς
να ρίχνω το νερό με τη χοάνη
να ξεβγαλθεί η Πυθία
καθάριο να ’χουν λόγο τα γραμμένα
των άμοιρων θνητών.
Στα φέουδα του Μεσαίωνα
με βρήκα υποτελή
αγόγγυστο καλλιεργητή των αμπελώνων.
Αντί κρασιού με πότιζαν με όξο και χολή.
Στων πυροβόλων τις αχνισμένες κάνες
μπλεκόμουν κάθε τρεις
πολέμιος του μίσους των και υποτακτικός
θυσίαζα μέρα νύχτα τα παιδιά μου,
πολλά είχα δε με ένοιαζε
μου τα ’τρωγε και η πανώλη.
Στη διαδρομή του Αχέροντα
συχνή είχα καταδίκη
να λάμνω μεταφέροντας αμέρωτες ψυχές
στου Άδη την αγύριστη την πύλη.
Μάταιο που κοιμήθηκα
πιο μάταιο απ’ τον ξύπνο.
Μου έλαχαν δουλείες
μοίρα ενδεής μου έλαχε
με ακάματη ραστώνη
δε φάνταζε αρκετό το φωτεινό μου άστρο
στης Ιστορίας την αδιάκοπη τριβή.
Δετός και αδικημένος
να ζω μόνο χειμώνες
να σέρνω τις αλυσίδες μου
το ριζικό μου δεν αλλάζει στους αιώνες.
ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ
Το ποίημα με τον εύστοχο τίτλο Ρίζα μου και Ριζικό (παρήχηση του ρ) είναι μια συγκλονιστική ανατομία της ανθρώπινης μοίρας, ιδωμένης μέσα από τα μάτια του ανώνυμου ανθρώπου που κουβαλάει στις πλάτες του την Ιστορία. Το βάρος της Ιστορίας στην «αδιάκοπη τριβή» της.
Πρόκειται για μια ωδή στον ανώνυμο άνθρωπο, που αν και είναι η «κουκκίδα του χάρτη», αποτελεί την πραγματική κινητήριο δύναμη της ανθρωπότητας. Βέβαια πληρώνοντας πάντα αυτή του τη δύναμη με το βαρύτερο τίμημα. Η ποιήτρια συνδέει την προσωπική υπαρξιακή αγωνία με την παγκόσμια κοινωνική ανισότητα και αδικία. Αναφέρεται στις αλυσίδες του κόσμου, στα σκλαβωμένα χνώτα, στη μεσαιωνική φεουδαρχική εκμετάλλευση, στους πολέμους, στη μοίρα των άμοιρων θνητών…
Η χρήση των λέξεων αμμοθίνη, έρημος, Σαχάρα, Ατακάμα υποδηλώνει την υπαρξιακή μοναξιά αλλά και την αστάθεια, τη ρευστότητα και την υπαρξιακή ευαλωτότητα. Όπως η άμμος μετακινείται και δεν έχει σταθερότητα, με τον ίδιο τρόπο και η μοίρα του ανώνυμου ανθρώπου τον προδίδει. Ο άνθρωπος χωρίς σταθερό σημείο αναφοράς ρέει και συχνά καταρρέει. Γι’ αυτό και η ποιήτρια «ρίζα αναζητά», αναζητά μια βάση, μια ταυτότητα, ένα στέρεο έδαφος μέσα σε έναν κόσμο που δυστυχώς τον χρησιμοποιεί ως αναλώσιμο υλικό.
Το ποίημα διαπνέεται από ένα αίσθημα αδικίας σε πολλά επίπεδα.
Σε κοινωνικό: Πλένει τα «σκουτιά» των πλουσίων και καθαρίζει τις δικές τους «ανομίες».
Σε πνευματικό: Προετοιμάζει την Πυθία, αλλά ο ίδιος παραμένει αθέατος στο παρασκήνιο.
Σε σωματικό: Ποτίζεται με «όξο και χολή» (παραπομπή στο Θείο Πάθος) και θυσιάζει τα παιδιά του στους πολέμους και τις αρρώστιες.
Το κλείσιμο του ποιήματος είναι ιδιαίτερα απαισιόδοξο. Η λέξη «ριζικό» υποδηλώνει μια μοίρα προδιαγεγραμμένη. Παρά την «ακάματη ραστώνη», την αδιάκοπη προσπάθεια του «μικρού» ανθρώπου που δεν αποδίδει, και παρά το «φωτεινό άστρο», ο άνθρωπος παραμένει «δετός» στις αλυσίδες του. Η Ιστορία περιγράφεται ως μια «αδιάκοπη τριβή» που φθείρει τον αδύναμο.