Τι γίνεται με τις ΗΠΑ και τον Τραμπ; Η χρυσή ευκαιρία της Ευρώπης Ένα ενδιαφέρον άρθρο του Νίκου Τσούλια, πρώην προέδρου της ΟΛΜΕ και στελέχους του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ
Τι γίνεται με τις ΗΠΑ και τον Τραμπ; Η χρυσή ευκαιρία της Ευρώπης
Του Νίκου Τσούλια

Καμιά πολιτική ανάλυση, καμιά θεωρητική και ιδεολογική προσέγγιση δεν μπόρεσε να αγγίξει ούτε καν ακροθιγώς τις σημερινές τόσο απρόβλεπτες εξελίξεις στη διεθνή σκηνή, που έχουν επιφέρει οι επιλογές του Τραμπ.
Πρόκειται για πλήρως ανατρεπτικές επιλογές, που έχουν ασκηθεί στη μεταψυχροπολεμική περίοδο, που δεν λαμβάνουν καθόλου υπόψη το Διεθνές Δίκαιο, την εδραιωμένη ισορροπία δυνάμεων στην παγκόσμια σκηνή, και φυσικά το μείζον αγαθό της ανθρωπότητας, την ειρήνη.
Η επιβολή δασμών συνολικά – δείγμα της αδυναμίας της οικονομίας των ΗΠΑ – έστω και αν μετριάζονται εκ των πραγμάτων, γιατί είναι ακραίες και ανεφάρμοστες, παίρνει νέα μορφή. Συγκεκριμένα, απευθύνεται στις χώρες της Ευρώπης, που έκαναν συγκεκριμένα βήματα στήριξης της Γροιλανδίας και της Δανίας. Και το επιχείρημα που προβάλλει ο Τραμπ είναι φοβερά προκλητικό. Με το σημερινό στάτους – κατά τη γνώμη του – κινδυνεύει η ασφάλεια των ΗΠΑ αλλά και η διεθνής ασφάλεια, αν παραμείνει η Γροιλανδία στην εποπτεία της Δανίας!!
Πρόκειται άραγε για ακραίο δείγμα ιμπεριαλισμού και νεο-αποικιοκρατίας ή και για μια προκλητική και κυνική πολιτική του προέδρου των ΗΠΑ; Μετά την απαράδεκτη απαγωγή του Μαδούρο και τις απειλές κατά του Ιράν, τώρα στρέφεται κατά του διαχρονικά στρατηγικού εταίρου του, την Ευρώπη. Και απειλεί τις χώρες της με νέους δασμούς, αν δεν υποταγούν – γιατί περί αυτού πρόκειται…- στη βούλησή του!
Για πρώτη φορά η Ευρώπη εμφανίζεται να αμφισβητεί την απειλή και την πρόκληση. Είναι ίσως μια ιστορική ευκαιρία για να χειραφετηθεί από την κηδεμονία των ΗΠΑ. Ουδέν κακό αμιγές καλού… Σε αντίθετη περίπτωση, η συνέχεια της σχέσης της με την Ατλαντική σύμμαχό της θα είναι σχέση υποτέλειας, και κανένας δεν μπορεί να γνωρίζει πόσο σκοτεινό θα είναι το μέλλον της Γηραιάς Ηπείρου…
Προφανώς, σε μια τέτοια εξέλιξη η Ευρώπη οφείλει να βρει νέες πολιτικές επιλογές για την ασφάλειά της. Κανένας δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι υπάρχει η ιδεολογική αντιπαράθεση Δύσης – Ανατολής ή καπιταλισμού – κομμουνισμού, όπως εμφανιζόταν μεταπολεμικά η ιδεολογική και στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και ΕΣΣΔ. Μια νέα πραγματικότητα έχει πλέον διαμορφωθεί. Οι γεωστρατηγικές αλλάζουν, αλλά αν η Ευρώπη θέλει να υπηρετεί την ειρήνη και την πρόοδο, μια λύση υπάρχει: η δική της πολιτική ανεξάρτητη από εκείνη των ΗΠΑ.
Φυσικά, πρέπει να απαντήσει και σε ένα άλλο συνακόλουθο ερώτημα: Η Ρωσία απειλεί την Ευρώπη, μπορεί να προκαλέσει πόλεμο επιθετικό; Οι αντικειμενικές δυνατότητες με βάση τα συμβατικά όπλα είναι μάλλον δύσκολη ή και αδύνατη μια τέτοια εξέλιξη. Όσον αφορά τον πυρηνικό εξοπλισμό, θεωρώ ότι δεν πρέπει να συνεξετάζεται μια τέτοια εκδοχή, αφού σε αυτή την περίπτωση δεν θα υπάρξει νικητής.
Η επιθετική πολιτική του Τραμπ έναντι της Ευρώπης φέρνει στο προσκήνιο – και μάλιστα με τον πιο επιτακτικό τρόπο – την ανάγκη πολιτικής ενοποίησης και ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την ταυτόχρονη διασφάλιση των συνόρων της. Δεν μπορεί να αλλάζουν οι γεωστρατηγικές των μεγάλων χωρών, ακόμα και των περιφερειακών κρατών, και η Ευρώπη να παραμένει στα παλιά σχήματα και να περιμένει λύσεις από τις ΗΠΑ, όταν μάλιστα οι ΗΠΑ γίνονται όλο και πιο επιθετικές απέναντί της.
Αν ο Τραμπ δεν είχε την στρατιωτική ισχύ, όλα αυτά που ισχυρίζεται και πραγματοποιεί θα έμοιαζαν για ανοησίες και για ηλιθιότητες, για συμπεριφορές ενός ανθρώπου, που δεν πρέπει καν να τον πάρεις στα σοβαρά. Δυστυχώς είναι πρόεδρος μιας χώρας με ισχυρή πολεμική μηχανή. Όμως, η βαθιά γνώση της ιστορίας διδάσκει κάτι πολύ απλό.
Όταν μια χώρα αυξάνει τη διεθνή επιρροή της, αυτό συμβαίνει πρώτα και κύρια γιατί η γενική πολιτική της και οι αξίες της έχουν πέραση και δυναμική στον υπόλοιπο κόσμο και όταν η οικονομία της γίνεται όλο και πιο ανταγωνιστική και πιο επιδραστική. Και αυτό συνέβαινε μετά τον τελευταίο πόλεμο, όταν αναπτυσσόταν η πέραν του Ατλαντικού συζητούμενη χώρα ως μια υπερδύναμη.
Σήμερα οι ΗΠΑ δεν έχουν καμιά ιδεολογική υπεροχή έναντι των άλλων χωρών ούτε η οικονομία της είναι η πιο ισχυρή. Τώρα βλέπουν ότι αναδύεται ένας κόσμος πολυ-πολικός και χάνουν την ηγεμονία τους. Η επιθετική πολιτική τους και οι παλικαρισμοί τους είναι δείγμα της αρχής της παρακμής τους.