4 Φεβρουαρίου: Παγκόσμια ημέρα κατά του καρκίνου *** “Αβεσσαλώμ” της Μαρίας Καντ (Καντωνίδου) *** Γράφει η Καλλιόπη Ι. Δημητροπούλου, Φιλόλογος – ποιήτρια – συγγραφέας
4 Φεβρουαρίου: Παγκόσμια ημέρα κατά του καρκίνου
“Αβεσσαλώμ”, της Μαρίας Καντ (Καντωνίδου)
Γράφει η Καλλιόπη Ι. Δημητροπούλου
Φιλόλογος, ποιήτρια, συγγραφέας

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου εορτάζεται κάθε χρόνο στις 4 Φεβρουαρίου. Η ημέρα θεσμοθετήθηκε με πρωτοβουλία της Διεθνούς Ενώσεως κατά του Καρκίνου, το έτος 2000, με στόχο την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας και την ενημέρωση του πληθυσμού για την πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και την σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου.
Η ζωή τελικά, δεν ζυγίζεται μόνο με τις ανάσες που παίρνουμε, αλλά και με τα νήματα που μας κόβουν την ανάσα. Είμαστε όλοι ευάλωτοι σε αυτό το μονοπάτι και αρμόζει να το διαβαίνουμε υφαίνοντας ένα δίχτυ προστασίας με φροντίδα, πρόληψη και αλληλεγγύη.
Κάθε άτομο που νοσεί από κάποια μορφή καρκίνου, βιώνει μοναδικά αυτή την δύσβατη διαδρομή, με διαφορετικές εμπειρίες, αντοχές, ανάγκες και προοπτικές.
Ας σταθούμε, λοιπόν, με ενσυναίσθηση δίπλα στην ηρωίδα της Μαρίας Καντ.
Α β ε σ σ α λ ώ μ
Η προηγούμενη θα πρέπει να ήταν ξανθιά.
Στο κάγκελο πίσω από το κεφαλάρι είχε ξεμείνει μια τρίχα.
Αν ήταν δική μου θα ήταν σκουρόχρωμη.
Κατά τα άλλα, το κρεβάτι ήταν άψογο, τζαμαρία κατά μήκος της μεγάλης πλευράς του, σεντόνια υπόλευκα, και πικέ κουβερλί διπλωμένο στα πόδια – του έδωσα μια και μαζεύτηκε στην άκρη.
Ήρθε η νοσοκόμα και το ίσιωσε.
Το ξανακλώτσησα, δικό μου κρεβάτι ήταν, ό,τι θέλω το κάνω.
Αυτή τη φορά έπεσε κάτω.
Ξανάρθε και το σήκωσε. Μου την έδινε.
Θ’ αδειάσω στη φλέβα σου και θα σε κάψω, είπε το μπουκάλι από πάνω.
Γουλί θα σε κάνω.
Δεν του απάντησα – όχι και να απαντώ σε μπουκάλια.
Έπιασα τα μαλλιά μου με το αριστερό, ήταν στη θέση τους.
Πόσο σημαντικά είναι πια για σένα, σχολίασε η νοσοκόμα.
Στράφηκα και την κοίταξα.
Σίγουρα περισσότερο από ό,τι για το δικό σου κεφάλι, μου ήρθε να της πω.
Δεν της τό ‘πα.
Ενσυναίσθηση μηδέν, της πέταξα για να την κομπλάρω.
Κάντο να πέφτει πιο γρήγορα, είπα στο Μάκη επιτακτικά.
Να τελειώνουμε.
Πήρα το ΣΤΑΥΡΟΛΕΞΟ με το αριστερό και του τό ‘δωσα.
Το είχα αγοράσει στην είσοδο και το είχα χωρίσει σε οκτώ ίσα μέρη.
Ήμουν στο πρώτο.
Στο τελευταίο θα του ζητούσα να φύγει.
Δεν του το είχα πει, μα το είχα πάρει απόφαση.
Να μην τρώγομαι ότι μένει μαζί μου από λύπηση.
Χωρίς βυζιά τι να με κάνει ο άνθρωπος – γι’ αυτά με είχε, άλλωστε, πάρει.
Διάβαζέ μου, του είπα, θα σου λέω να γράφεις.
Πρωτεύουσα της Νορβηγίας, ξεκίνησε, έλα τώρα, ευκολάκι, γράψτο μόνος σου.
Όσλο, φώναξε η κοπέλα από το διπλανό κρεβάτι.
Φορούσε σκούφο χαμηλό μέχρι τα μάτια.
Σαν κολυμβήτρια.
Παρ’ ολίγο να της χαμογελάσω.
Ίσως και να το έκανα.
Γιος του Δαβίδ, γνωστός για τους βοστρύχους του, συνέχισε ο Μάκης, έγιναν αιτία να σκοτωθεί.
Εννέα γράμματα.
Πόσα; τον ρώτησα κι άρχισα να τρέχω στο δάσος ξοπίσω του, μπλεκόντουσαν τα μαλλιά μας στα δέντρα.
Μαζί μας έτρεχαν και τα κρεβάτια.
Στο ποτάμι αναποδογύρισαν και έπεσαν μέσα.
Η κολυμβήτρια σώθηκε.
Για την ξανθιά δεν ξέρω.
Ούτε για τον ωραίο νέο ξέρω αν σκοτώθηκε και γλύτωσε ή αν δεν σκοτώθηκε και γλύτωσε ή ό,τι άλλο ήθελε προκύψει.
Το μόνο που θυμάμαι είναι ότι είχε μείνει μετέωρος σ’ ένα κλαδί βελανιδιάς κι εκλιπαρούσε.
Πουθενά ο Μάκης.
Σοκ λόγω ταχείας έγχυσης τάδε, άκουσα να λένε καθώς άλλαζαν μπουκάλι.
Αβεσσαλώμ, είπα δυνατά, με 2 σίγμα, γι’ αυτό δεν μου βγαίναν τα γράμματα.
Του τό ‘χα πει να προσέχει, μα δεν μ’ άκουσε και τώρα κρέμεται.
Εξακολουθεί να είναι σε σύγχυση, είπε η νοσοκόμα.
Πήρε το κουβερλί και με τύλιξε.
Με ωμέγα, είπα στον Μάκη επιτακτικά.
Γύρισες; φώναξε και μου χάιδεψε απαλά το κεφάλι.
Άρπαξα το χέρι του από τον καρπό και επανέλαβα την κίνηση με δύναμη.
Το χέρι του γέμισε σκουρόχρωμες τρίχες.
Για το κείμενο
Το κείμενο λειτουργεί σαν μια ανοιχτή πληγή, είναι ένα συγκλονιστικό ψυχογράφημα της απώλειας, του φόβου και της αντίστασης απέναντι στην ασθένεια (πιθανότατα καρκίνο του μαστού), δοσμένο με μια σκληρή αλλά λυρική ειλικρίνεια.
Η ιστορία ξεκινά και τελειώνει (σε σχήμα κυκλικό) με τις τρίχες. Η ξανθιά τρίχα της προηγούμενης ασθενούς λειτουργεί ως μια υπενθύμιση ότι το κρεβάτι είναι εφήμερο…
Η επιλογή του βιβλικού προσώπου στο σώμα του κειμένου που τον δανείζει και στον τίτλο είναι ευφυής. Ο Αβεσσαλώμ παγιδεύτηκε από τα πλούσια μαλλιά του σε ένα δέντρο και έμεινε μετέωρος ανάμεσα σε ουρανό και γη, μέχρι να θανατωθεί. Είναι μια ιδιοφυής μεταφορά για το μεταίχμιο.
Η ηρωίδα ταυτίζεται μαζί του. Τα μαλλιά της, που κάποτε ήταν στοιχείο θηλυκότητας και αυτοπεποίθησης, τώρα γίνονται η παγίδα της.
Η Καντ επιλέγει τη χρήση του Σταυρόλεξου από την ηρωίδα της και είναι ο τρόπος της να τεμαχίσει τον χρόνο της δοκιμασίας της σε οκτώ ίσα μέρη. Μοιάζει με μια προσπάθεια επιβολής της τάξης στο χάος του νοσοκομείου.
Το κείμενο τελειώνει με τη μάχη που δόθηκε. Τα μαλλιά χάθηκαν και η αλήθεια απομένει πια γυμνή. Το ευρηματικό «ωμέγα» στον Αβεσσαλώμ δεν είναι μια απλή ορθογραφική επισήμανση αλλά είναι το «Ωμέγα», το τέλος μιας κατάστασης και η αρχή μιας άλλης, πιο δύσκολης διαδρομής.
Το κείμενο δεν περιγράφει απλώς μια ασθένεια, αλλά μιλά για την αξιοπρέπεια του να παραμένεις ο εαυτός σου (με τα νεύρα, την ειρωνεία και το πείσμα σου) ακόμα και όταν όλα γύρω σου καταρρέουν.
